Po elektronice i spintronice czas na orbitronikę

26 maja 2025, 11:04

Orbitalny moment pędu (OAM) elektronu uważany jest za mniej interesującą jego właściwość, gdyż w ciałach stałych zazwyczaj ulega on osłabieniu w wyniku interakcji z otaczającym elektron materiałem. Naukowcy z Centrum Badawczego Jülich (Forschungszentrum Jülich) wykazali właśnie, że w niektórych kryształach nie tylko zostaje on zachowany, ale można go też kontrolować. Jest to możliwe dzięki chiralności struktury krystalicznej. A odkrycie może doprowadzić do stworzenia nowej klasy urządzeń elektronicznych o wyjątkowej odporności na zakłócenia i dużej efektywności energetycznej.



Detektoryści znaleźli największy w Norwegii skarb monet z epoki wikingów

4 maja 2026, 12:27

Było zwykłe piątkowe południe, 10 kwietnia 2026 roku, gdy poszukiwacze skarbów, Rune Sætre i Vegard Sørlie, spacerowali po polach uprawnych niedaleko miasteczka Rena w dolinie Østerdalen. Nagle ich detektory metali dały znać, że coś jest pod ziemią. Mężczyźni zaczęli kopać i, jedna po drugiej, wydobyli 19 srebrnych monet. Rune i Vegard przerwali poszukiwania i zadzwonili po archeologów. Niedługo później dowiedzieli się, że trafili na największy w historii Norwegii skarb monet z epoki wikingów.


Wysuszone konopie indyjskie© Ryan Bushbylicencja: Creative Commons

Jeden skręt z marihuany to dla płuc odpowiednik 5 papierosów

31 lipca 2007, 10:46

Wypalenie jednego skręta z marihuany wpływa na płuca tak samo jak spalenie 5 zwykłych papierosów.


Małpi biznes

11 czerwca 2008, 15:36

Eksperymenty przeprowadzone przez włoskich naukowców sugerują, że kapucynki rozumieją symboliczną wartość przedmiotów. Innymi słowy, są w stanie pojąć pewne proste zasady wymiany i siły nabywczej.


Złamanie głowy kości udowej

Przełom w badaniach nad osteoporozą?

2 grudnia 2008, 01:39

Proces budowy i regeneracji kości jest kontrolowany przez serotoninę - donoszą badacze z Uniwersytetu Columbia. Odkrycie może otworzyć drogę do prawdziwego przełomu w leczeniu takich schorzeń, jak osteoporoza.


Tarcie na szkło

2 czerwca 2009, 08:30

Linie papilarne nie powodują, że chwyt naczelnych staje się pewniejszy. W rzeczywistości ich rola jest zupełnie inna: zmniejszają tarcie potrzebne do utrzymania na gładkich powierzchniach.


Klaun, jaki klaun?

20 października 2009, 15:34

Osoby rozmawiające przez telefon komórkowy nie potrafią iść prosto, ponieważ nie są świadome swojego otoczenia. W porównaniu do ludzi przemieszczających się w parach, słuchających odtwarzacza MP3 czy poruszających się bez żadnej elektroniki, chodzą wolniej, częściej zmieniają kierunek marszu i rzadziej rozpoznają/dostrzegają innych przechodniów. Co więcej, są rozproszone do tego stopnia, że nie dostrzegają niezwykłych obiektów na swojej trasie, np. jeżdżącego na jednokołowym rowerze klauna (Applied Cognitive Psychology).


Bruce Schneier

Tracimy prywatność

9 marca 2010, 18:19

Bruce Schneier, jeden z najbardziej znanych specjalistów ds. bezpieczeństwa ostrzega, że jeśli teraz nie zaczniemy dbać o wprowadzanie przepisów chroniących naszą prywatność w cyfrowym świecie, wkrótce może być już za późno.


Koniec Kina

1 lipca 2010, 10:42

Ledwie przed dwoma miesiącami na rynek trafiły smartfony Kin i Kin 2 Microsoftu, a już gigant z Redmond zdecydował o... zakończeniu ich produkcji. Telefony nie trafią, jak planowano, do Europy, a cały zespół, który się nimi zajmował, został włączony do grupy rozwijającej system Windows Phone 7.


Zrobione na szaro przez turbiny

15 października 2010, 11:34

Szary bądź biały kolor turbin wiatrowych przyciąga owady, co może wyjaśnić, czemu od czasu do czasu znajduje się przy nich zabite nietoperze i ptaki. Koncepcję tę potwierdzałyby wyniki innego studium, zgodnie z którymi nietoperze najczęściej padają ofiarą turbin w nocy i latem, czyli wtedy, gdy owadów jest najwięcej (European Journal of Wildlife Research).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk